Przyjaciel i wróg słońca – Feniks i RokW wielu religiach i wierzeniach słońce symbolizowało najważniejsze, albo co najmniej istotne bóstwa. Które zatem zwierzę może być z nim bardziej związane, niż ptak dotykający chmur i patrzący na wszystko z góry niczym bóg? Spróbujmy poznać nieco bliżej dwa największe ptaki, których „relacje” ze słońcem, choć inne, były widoczne. Jak Feniks z popiołów…Feniks – ptak symbolizujący słońceCharakterystykaJeśli sugerować się antyczną i średniowieczną sztuką, feniksa okalała aureola. Cecha ta podkreślała dobitnie jego związek ze słońcem. Najstarsze obrazy przedstawiają go z aureolą złożoną z siedmiu promieni, tak jak Heliosa będącego personifikacją słońca w mitologii greckiej. Niektórzy jednak poszli dalej w swych wyobrażeniach: tragediopisarz Ezechiel porównuje go do koguta, a Pliniusz zamiast aureoli widzi koronę z jako ptak barwny, wręcz jaskrawy, co – wg Tacyta – było jednym z elementów odróżniających go od innych gatunków, choć wielu sądziło, że upierzeniem przypominał pawia. Mimo to, prawdopodobnie dzięki Herodotowi, większości ludzi do dzisiaj kojarzy się z czerwono-złotymi piórami. Wspomniany wcześniej Ezechiel dodał mu czerwone nogi i intensywnie żółte oczy, ale Laktancjusz uważał, że jego oczy były niebieskie niczym szafir, nogi pokrywały żółto-złote łuski, a szpony miały kolor różu. Jak duży był feniks? Pisarze tacy, jak Pliniusz, Herodot czy Flawiusz Filostrat porównują go do orła, a Laktancjusz i Ezechiel twierdzą, że był od niego większy (wg Laktancjusza był większy nawet od strusia).Początkowo Egipcjanie identyfikowali go z bocianem lub ptakiem czaplopodobnym zwanym Benu, pochodzącym z Księgi Umarłych i innych tekstów egipskich. Benu to jeden z symboli kultu świętych w Heliopolis, ściśle związany z wschodzącym słońcem i egipskim bogiem długowieczny ptak cyklicznie regeneruje się lub odradza. Nie bez powodu kojarzono go ze słońcem, ponieważ zyskuje nowe życie z popiołów poprzednika. Tak opisywany w mitologii greckiej, przeszedł następnie do symboliki wczesnego chrześcijaństwa. W większości legend ginie w wyniku pożaru, ale w mniej popularnych wersjach umiera i rozkłada się przed ponownymi narodzinami. DługowiecznyFeniks w zależności od źródła i autora był ptakiem żyjącym bardzo długo. Długość jego życia miała wynosić od 300, poprzez 340, 500, 540, 1000 aż do 1461 lat. Mała dygresja – swoją drogą, podobno ludzkość od zawsze marzyła o nieśmiertelności – a czy zastanawialiście się kiedyś, co można by było robić żyjąc 500 czy 1000 lat? Musielibyśmy mieć zupełnie odmienne postrzeganie rzeczywistości niż obecnie, aby skazać się na tak długie życie. Dziś większość ludzi jest już nudzona życiem po 40-tce, a co by było, gdyby żyli tysiąc lat 😉Feniks nie miał płciFeniks był ptakiem bezpłciowym – odradzał się sam z siebie. Poniekąd takie zjawisko np. zachodzi u rekinów – więcej informacji na ten temat znaleźć można w cyklu artykułów poświęconym tym drapieżnym (z „małymi” wyjątkami) rybom – Feniks z popiołów...Ten piękny ptak o złoto-czerwonym upierzeniu pod koniec cyklu życia buduje sobie gniazdo z gałązek cynamonu, a następnie podpala je. Zarówno feniks, jak i gniazdo płoną, obracając się w popiół, z którego powstaje nowy, młody feniks. Następca umieszcza prochy poprzednika w jaju z mirry i składa je w egipskim mieście Heliopolis (gr. „miasto słońca”).Regeneracji poddaje się również wtedy, gdy odczuwa ból lub zostaje zraniony przez wroga, dzięki czemu jest istotą prawie nieśmiertelną i niezwyciężoną, symbolizuje więc ogień i boskość, ale też szeroko pojętą odnowę, czas, sakrę, reinkarnację, zmartwychwstanie, życie w Raju, Maryję, Chrystusa, dziewictwo (niewinność) i inne aspekty życia chrześcijańskiego. Często wiązano go również z władzą królewską i kolorem fioletowym. Symbolika nieśmiertelnego ptaka została przeszczepiona do współczesnej kultury popularnej, w której kojarzony jest z odrodzeniem i wyjątkowością. Gdyby Feniks istniał naprawdę…Gdyby był gatunkiem ptaka, żyłby chętniej z klimacie chłodniejszym, niż gorącym. Zobaczyłby go tylko człowiek wyjątkowy, posiadający magiczny potencjał, potrzebujący pomocy i proszący o nią. Jeśli człowiek ten potrafiłby stworzyć z nim silną więź, ptak odpłaciłby się przyjaźnią pod warunkiem, że naprawdę chciałby tego. Charakterem przypominałby orła, nurkowałby w arktycznych wodach, aby chwytać swe ofiary – ryby, kryl czy małe ssaki. Mimo, że woda, w której polowałby, należałaby do najzimniejszych na Ziemi, wewnętrzny ogień feniksa nie pozwoliłby mu na przebywanie w innym nazwyW starożytnej Grecji nazwa ptaka φοίνιξ mogła być związana z fenickim określeniem koloru fioletowego i palmą daktylową, a biskup Izydor z Sewilli, żyjący na przełomie VI i VII w. podkreślił, że ma ona związek z purpurą. Stwierdzenie duchownego zmieniło postrzeganie feniksa w okresie średniowiecza – ptaka uznano za zwierzę – wróg ludzi ptak przesłaniający słońceDrugi legendarny i ogromny przedstawiciel ptaków drapieżnych, którego spotkał na swej drodze sam Sindbad Żeglarz. Rok pojawia się w arabskiej geografii i historii naturalnej, a jego postać spopularyzowała seria baśni powiązanych z arabskim folklorem pt.: „Baśnie z tysiąca i jednej nocy”.Rabin Beniamin z Tudeli przedstawił historię o wielkim ptaku atakującym żeglarzy. Rozbitkowie dotarli na wyspę przebierając się w wołowe skóry, następnie pozwolili gryfom na zabranie ich niczym bydło. XIII-wieczny podróżnik Marco Polo stwierdził, że widział ogromnego ptaka na Madagaskarze i innych wyspach wschodniej Afryki, którego pióra miały długość 12 kroków, a pazury były tak silne, że mogły przytrzymać słonia i unieść go w zabijał wielką zdobycz, zrzucając ją z wysokości, aby zginęła od siły upadku. Jeden z towarzyszy Magellana – Antonio Pigafetta dopisał, że domem Roka było chińskie morze. W późniejszych wiekach ptak ten był przedstawiany jako zwierzę niszczące statki w odwecie za zniszczenie jego gigantycznych jaj, o czym opowiadał piąty rejs Sindbada Żeglarza. Ruk/Ruch/Rok/Roc – wróg ludzi ptak przesłaniający pojawiał się na niebie, zasłaniał słońce, a z dnia robiła się noc. Machając potężnymi skrzydłami, generował wiatr tak silny, że zamieniał się w bardzo przypominało orle (brązowo-szaro-białe) lub było jednolicie białe. W wielkim dziobie znajdował się rozwidlony niczym u węża język i ostre, spiczaste zęby. Bez problemu mógł porwać człowieka, a nawet słonia. Terroryzował wszystkie dzikie zwierzęta i tubylców. Mawiano, że był bezwzględnym strażnikiem tajemniczej doliny wypełnionej klejnotami. Poszukiwacze przygód zawsze starali się znaleźć sposób na ominięcie tego mitycznego stwora, aby dorwać się do skarbu, którego – obraz Edwarda Juliusa i Rok – ciekawostkiInne ptaki w mitologiiFeniks i Rok to niejedyne mitologiczne ptaki związane ze słońcem czy ogniem. W baśniach i mitach występują np. Benu (Bennu – egipski święty ptak), Raróg (raraszek)w mitologii słowiańskiej czy Żar-ptak (ros. Жар-птица Żar-ptica lub Cud-żar-ptak) pojawiający się w baśniach rosyjskich, ale o nich opowiemy następnym razem…Feniks w mitologii chińskiejFeniks pojawia się również w mitologii chińskiej jako Chiński Feniks (Fenghuang). Chińskie feniks były władcami wszystkich w hinduizmie i buddyzmieW hinduizmie i buddyzmie tybetańskim Feniks pojawia się jako Garuda. Garuda to malezyjska odmiana Feniksa. W Japonii nosi nazwę Karura. Garuda widnieje w godłach Tajlandii i Indonezji. Indonezyjskie linie lotnicze noszą nazwę Garuda Indonesia. Symbolika śmierci feniksaŚmierć i odrodzenie feniksa były postrzegane jako symbol wschodu i zachodu w filmie, grach komputerowych i literaturzeFeniks pod różnymi postaciami dość często gości w filmie i literaturze. Można go spotkać w filmach: Lot Feniksa (2004) – amerykański film przygodowy, remake filmu z 1965 roku; Fenix (Phoenix) – Mityczna istota, z którą po wypadku połączyła się Jean Grey z serii Marvela „X-men”; Ognisty Feniks – pojazd Załogi G (serial animowany). Feniks pojawia się również w grach komputerowych, ale o tym to już w innych serwisach 😉Feniks, w mitach, baśniach i legendachPtakiPtaki drapieżneKrólestwo zwierząt – ptaki

Wikipedia: Lothar Neumann. Freudenstadt z lotu ptaka - w 2000 r. Freudenstadt to niewielkie górskie miasto uzdrowiskowe (23,6 tys. ludności) w Niemczech w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Leży w samym centrum Schwarzwaldu. To miasto bardzo doświadczone przez historię i klęski żywiołowe. W ciągu minionych stuleci raz po raz było nawiedzane przez pożogi, wojny i pomory. Jak mówi historia, ostatni tak bolesny cios miasto otrzymało w czasie II wojny światowej z rąk żołnierzy francuskich. Po piekle, jakie mu zgotowało wojsko francuskie 16 i 17 kwietnia 1945 roku, zrównując je z ziemią, miastu ciężko było się podnieść. Francuzi wiedzieli, że miasto było bezbronne, że od dawna nie było tam żadnego żołnierza niemieckiego, mimo to zbombardowali je i rozgrabili. Zniszczyli całkowicie 649 budynków, a spośród nich, wszystkie cenne, historycznie budynki, prawie wszystkie urzędy i ponad połowę budynków mieszkalnych. Poniższe zdjęcia zrobiłam z historycznych obrazów wiszących w Kościele Luterańskim z XVII wieku. Tyle krótki zarys historii miasta w czasie II wojny światowej. Jak już wspominałam Freudenstadt przeżyło wiele różnych klęsk, dlatego tym bardziej cieszy fakt, że mieszkańcy wciąż podnosili swoje miasto z rozmaitych klęsk i za każdym razem stawało się ono coraz piękniejsze, a to sprawiło, że dzisiaj jest prawdziwym klejnotem pełnym turystycznych i kulturalnych atrakcji. Jako ciekawostkę zdradzę, że miasto dzięki swojemu specyficznemu klimatowi gościło wielu znanych na świecie ludzi, Georg`a V z W. Brytanii, Johna D. Rockefellera i amerykańskiego pisarza Marka Twaina. Freudenstadt należy dziś do najpopularniejszych górskich ośrodków turystycznych w Niemczech. Z miasta, jako że leży w samym centrum Schwarzwaldu, rozchodzą się liczne szlaki górskie prowadzące w różnych kierunkach Czarnego Lasu. To wymarzone miejsce dla osób kochających długie wędrówki wśród gęstych lasów, pachnących łąk, pastwisk oraz malowniczych górskich wsi i miasteczek. Symbolem miasta jest największy rynek w Niemczech, prawie idealnie kwadratowy. Rynek otoczony jest historycznymi budowlami i prześlicznymi kamienicami z arkadowymi podcieniami, gdzie mieści się mnóstwo małych, stylowych sklepików, a także knajpek i kawiarenek. Letnią porą wielką atrakcją są tu także przeróżne, zabawne fontanny rozmieszczone na rynku. Tworzą one cudowny, rześki klimat. A jest ich aż pięćdziesiąt. Kiedy zwiedzaliśmy to piękne i niezwykłe miasto, pogoda była niezbyt ładna. Było deszczowo i wietrznie… Ale to żadna przeszkoda dla wytrawnych wędrowców. Byliśmy odpowiednio ubrani i przyjemności w zwiedzaniu miasta mieliśmy mnóstwo. Na ogromnym rynku był akurat jakiś festyn, ludzi było jednak bardzo mało. Chyba jednak ze względu na deszczową pogodę. Nas pogoda nie zniechęciła i zwiedziliśmy cały ogromny rynek miasta z historycznym Kościołem Luterańskim z XVII w. włącznie. Pośrodku rynku stoi Rathaus (ratusz), w którym mieści się obecnie Muzeum Regionalne. Obok kolejna fontanna. Ludzi niewiele, a ci co są, pochowali się pod parasolami i konsumują tradycyjne, regionalne potrawy. Dzisiaj rynek jest ciasno zabudowany. Stare zdjęcie pokazuje jak wyglądał pod koniec XIX wieku. Widok na Kościół Luterański Gothic — Renaissance z XVII wieku i na pomnik Venus. Na cokole pomnika widnieje wizerunek Burmistrza Freundenstadt (w latach 1964-1983), który już od 1949 roku był odpowiedzialny za odbudowę miasta. Wnętrze XVII wiecznego kościoła zachwyca niesamowicie. Kościół jest uważany za najbardziej znaczący zabytek Freudenstadt. Na pierwszym zdjęciu z lewej widać miejsce, gdzie można zapalić znicze i wrzucić datki dla biednych na świecie. Obok tablica, która podaje dziesięć powodów, dla których warto odwiedzać kościół. Jego dwie nawy są względem siebie zwrócone pod kątem prostym. Za to ołtarz umieszczony jest centralnie, tak, aby był dobrze widoczny w obydwóch nawach. Zdjęcia pokazują jak wygląda główna nawa i ołtarz dzisiaj, i jak wyglądały do wojny. Obok ołtarza wisi obraz jego wcześniejszego ofiarodawcy. Jak wyszliśmy z kościoła, lało już jak z cebra… Fontanny też lały. No cóż, taka ich rola… Deszczu zresztą też. Tak że nasza wycieczka dobiegła końca w strugach deszczu. Trochę szkoda, bo przez to musieliśmy ją nieco skrócić. Zanim jednak ruszyliśmy w powrotną drogą, w jednej ze stylowych chatek posililiśmy się pysznymi, regionalnymi potrawami.

Liczba wyświetleń: 401Według mitologii greckiej feniks to święty ptak egipski, który co 500 lat odradzał się z własnych popiołów. Gdyby mógł stać się symbolem któregoś z dzisiejszych państw, najbardziej pasowałby do Afganistanu – kraju, który po sześciu latach zniewolenia przez talibów, po raz kolejny odradza się do WIELU WOJENMimo że Afganistan jako samodzielny organizm państwowy powstał dopiero w XVIII w. – za jego twórcę uważa się Ahmada Szaha Durraniego – jego historia sięga XV w. Z tego okresu pochodzi Rygweda – zbiór pieśni poetyckich, który stał się źródłem najstarszych wiadomości o tej części Azji. Również wiele można dowiedzieć się z tekstów religijnych filozofa Zaratustry (VII-VI w. – reformatora religii zwanej mazdaizmem. Wyznawali ją Arianie, pierwsi osadnicy na terenach dzisiejszego Afganistanu. Historia tego kraju to przede wszystkim historia licznych wojen, nie tylko tych obejmujących obszar całej Azji, ale też lokalnych, między plemionami czy rodami. Ich główną przyczyną jest położenie tego kraju. To tutaj krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne prowadzące do Azji Środkowej. Na tych terenach starożytni Ariowie założyli swoje królestwo, tędy na Indie podążali wielcy zdobywcy: Aleksander Macedoński i Dżyngis-chan. Osiedlali się tu Persowie, Grecy, Turcy, Arabowie, Mongołowie i Hindusi. Każde z tych plemion było w posiadaniu terenów Afganistanu i przyczyniło się do tego, że filozofia, nauka i sztuka Afganistanu jest tak różnorodna. Widać tu wpływy mezopotamskie, indyjskie, irańskie, greckie, rzymskie, syryjskie, środkowo-azjatyckie i Afganistan rywalizowały ze sobą również mocarstwa światowe. XIX w. upłynął w tym kraju pod znakiem rywalizacji rosyjsko-brytyjskiej o wpływy na tych terenach i trzech wojen afgańsko-brytyjskich. W wyniku jednej z nich ustalono w 1893 r. tzw. linię Duranda, która obecnie wyznacza granicę z Pakistanem. Szczególnie znana jest interwencja radziecka w latach 80. Rosjanie, którzy przybyli do Afganistanu aby pomóc komunistom obejmującym w nim władzę, prawie zrównali to państwo z ziemią. Wprowadzili chaos, zniszczyli miasta i wsie, spowodowali że prawie 5 mln uchodźców uciekło do Iranu i Pakistanu. Po odejściu armii radzieckiej, w sprawy kraju zaczęły mieszać się państwa sąsiednie, szczególnie Pakistan. Wywołało to wojnę domową, która nie zdążyła jeszcze wygasnąć, gdy władzę w Afganistanie przejęli talibowie – ortodoksyjni wyznawcy islamu. Afganistan, prawie dwukrotnie większy od Polski, jest krajem śródlądowym, odciętym od morza. Graniczy z Turkmenistanem, Uzbekistanem, Tadżykistanem, Iranem, Pakistanem i Chinami. Najważniejszym elementem krajobrazu są góry Hindukusz, dzielące kraj na część północną i południową oraz Wyżyna Irańska. Warunki klimatyczne i glebowe tego kraju nie sprzyjają osadnictwu i gospodarczej działalności człowieka na tym terenie. Jednak Afgańczycy, u których tradycja jest niezwykle silna, wypracowali już szereg metod pozwalających im przetrwać. Od starożytności kultywuje się tu np. systemy nawadniające, dzięki którym uprawia się zboża i owoce oraz hoduje PASZTUNÓWWażnym elementem, który umożliwił przetrwanie Afganistanu, jest tradycja. Dzięki niej przetrwały w tym państwie dawne wierzenia i archaiczne języki. Do dzisiaj jest to kraj wielojęzykowy i wielokulturowy. Wyróżnia się tu około 57 grup etnicznych, które posługują się prawie pięćdziesięcioma językami i dialektami. Językami oficjalnymi są pasztu i dari – oba zapisywane zmodyfikowanym alfabetem arabskim. Niektóre z nich znane są tylko ludom, które mieszkają w Afganistanie, np. język paszai, część jest używana także w krajach sąsiednich. Te grupy etnolingwistyczne mają bardzo zróżnicowaną liczebność. Cztery największe, liczące kilka milionów, to: Pasztunowie, Tadżycy, Uzbecy i Hazarowie. Ale są też takie (np. grupa Ormurów), które liczą tylko kilkaset osób. Pasztunowie (Afganowie) stanowią 60 procent ludności kraju. Uważają się za władców ziem afgańskich, gdyż to z nich wywodzili się władcy Ariany. W ich społeczności wielką rolę odgrywa organizacja, tradycje i obyczaje plemienne, klany i rody. W życiu kierują się plemiennym kodeksem prawno-obyczajowym zwanym pasztunwali. Jego naczelną zasadą jest obowiązek gościnności i ochrony wędrowców. Nawet dziś, gdy świat oskarża talibów, wywodzących się z Pasztunów, o ukrywanie terrorysty Osamy bin Ladena, odpowiadają oni, że tak nakazuje im ich kodeks i się go nie wyprą. Każdy obcy może liczyć u nich na poczęstunek, wypoczynek i rozrywkę. Jednak jakakolwiek zniewaga nie może pozostać nie Pasztunów, zamieszkujących południowe i zachodnie prowincje Afganistanu, wywodzą się prawie wszyscy afgańscy królowie, emirowie i prezydenci. Także znienawidzeni talibowie zaliczają się do tej grupy etnicznej. Wszystkie grupy charakteryzują się niejednorodnością rozmieszczenia. Zachodnia i północna część Afganistanu są bardzo różnorodne etnicznie. Z kolei wschodnia i południowa oraz Centralny Hindukusz to tereny dosyć jednolite. To zróżnicowanie narodowościowe wynika z dziedzictwa wielkich migracji i najazdów. Również pod względem osadnictwa Afgańczycy są zróżnicowani. Prawie 85% wszystkich mieszkańców mieszka na wsiach, a tylko 15% w miastach. Dodatkowo znaczna część prowadzi koczowniczy lub półkoczowniczy tryb życia i sezonowo zmienia miejsce pobytu, nie tylko wewnątrz kraju, ale też czasami przenosi się do sąsiedniego Pakistanu. Miasta afgańskie, szczególnie te mniejsze, pełnią funkcje handlowo-transportowe. Powstały na szlakach komunikacyjnych, u podnóża gór lub w kotlinach. Najważniejszym miejscem każdego miasta jest bazar, zapełniony sklepikami, warsztatami i herbaciarniami, gdzie zawsze jest tłoczno. Dużą jednolitość, Afganistan, przejawia pod względem religijnym. 99% ludności afgańskiej to wyznawcy islamu, a właściwie jego sunnickiego nurtu – opartego na Koranie i tradycji Proroka PAMIĘCIOglądając dzisiejszy Afganistan pełen ruin, trudno przypomnieć sobie, że jest to państwo o bogatej sztuce, kulturze i obyczajach. Niewiele osób wie np., że miasto Herat nazywane “miastem tysiąca ogrodów”, założone podobnie jak Kandahar i Farah przez Aleksandra Macedońskiego, zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO. Najbardziej znane miasta afgańskie, tzn. Kabul (stolica Afganistanu), Kandahar i Dżalalabad, niegdyś bardzo piękne i bogate w zabytki różnorodnej architektury, dziś mogą poszczycić się jedynie fragmentami ruin. Kandahar był bogaty w ogrody owocowe i karawanseraje – miejsca odpoczynku karawan, które podążały Jedwabnym Szlakiem z Indii i Chin do Persji, Arabii, Europy. Niestety podczas okupacji radzieckiej budynki i sady prawie całkowicie zniszczono. Podobnie rzecz się miała z Kabulem. Miasto to bardzo ucierpiało w wyniku wojen. Zniszczeniu uległy kilkusetletnie ogrody, starożytne twierdze Tadż Beg i Bala Hesar, królewskie pałace oraz mauzoleum Nadira Szacha i Błękitny Meczet. Również wielkie straty spowodowali talibowie, którzy w 2001 r. nakazali zniszczyć muzeum kabulskie. Były w nim zgromadzone monety i figurki pochodzące ze starożytnych Indii, Grecji, Rzymu, Egiptu i Azji Centralnej. Właściwie to co przetrwało, mimo licznych wojen na ziemiach afgańskich, zostało w większości zniszczone działaniami talibów. Najbardziej znaną akcją było wysadzenie w powietrze unikalnych posągów Buddy w Bamjan oraz zniszczenie zabytków buddyjskich i hinduistycznych w ruinach tysiącletniego miasta nie słynie tylko z architektury. Jest znany głównie z tkactwa dywanów i kilimów. Tradycje tego rękodzieła sięgają odległych czasów. Do dziś stosuje się pradawne wzornictwo i kolorystykę, co powoduje, że wyroby te są prawdziwym dziełem sztuki. Praca nad jednym dywanem często trwa nawet kilka lat. W zależności od wzoru nazywa się je:afganami, bucharami lub heratami. Są one bardzo trwałe, mogą służyć do użytku nawet kilkaset SZPONACH HAZARDUTalibowie nie tylko chcieli zniszczyć kulturę materialną, ale także znieść obyczaje i tradycje kulturowe wypracowane przez Afgańczyków na przestrzeni wieków. Uważali, że dotychczasowe społeczeństwo jest zdemoralizowane i po przejęciu władzy w 1994 r. postanowili je oczyścić. Zakazano więc: słuchania muzyki, picia alkoholu, palenia tytoniu, chodzenia do kin i dyskotek. Odebrano także tradycyjne rozrywki, takie jak szachy, zawody latawców czy walki przepiórek, gdyż uznano je za hazard. Jak pisze Wojciech Jagielski w swojej książce pt. “Modlitwa o deszcz”: “Czas mijał, a talibowie nic nie tracili ze swojego rewolucyjnego ferworu. Wszystko miało być jak Pan Bóg przykazał. A przykazania boże zostały zapisane w Koranie, który talibowie odczytywali najbardziej dosłownie. Zakazali tańca, muzyki i instrumentów muzycznych, które jako grzeszne, nieczyste palili na ulicznych stosach. Zakazali hazardu i wszystkich innych rozrywek i przyjemności, bo odciągały wiernych od modlitwy. Zakazali wesel, zabaw, hucznych uroczystości, a nawet świętowania Nowego Roku. Zakazali hodowli śpiewających ptaszków, które wystawiane w klatkach za okna domów napełniały zaułki hałaśliwym świergotem. Zakazali wiernym wędrówek po cyberprzestrzeni, prowadzących na manowce. Za grzeszne, świętokradcze uznali także fotografie, malowidła i rzeźby przedstawiające żywe istoty. Kazali niezwłocznie zniszczyć dziecinne zabawki- lalki, ołowiane żołnierzyki, pluszowe misie i pieski, a także posążki, obrazy i fotografie przedstawiające żywe istoty.”Najbardziej reżim talibski uderzył w kobiety. Zabroniono im pracować, kształcić się i wychodzić z domu. Ubrano je w czadory – strój który okrywa kobietę od stóp do głów z małym siateczkowym otworkiem na oczy i pozbawiono większości praw: “Musiały nosić burki, w przeciwnym razie groziła im chłosta batem albo łańcuchami. Talibowie chcieli za wszelką cenę, by ukrywały swą kobiecość, by wstydziły się swojej płci, lękały pokazać choć skrawek swego ciała.” (cytat z książki pt. “Wszystkie jesteście niewierne”- Zoja, J. Follain, R. Cristofari).Również zakaz świętowania był dla Afgańczyków wielkim ciosem. Ludność ta słynie z hucznych obchodów Ramadanu i Nowego Roku, poza tym taniec i muzyka są nieodłącznym elementem ich życia. Ramadan to okres postu w dziewiątym miesiącu księżycowym roku muzułmańskiego. Kończy się on trzydniowymi świętami zwanymi Małe Idy. Obyczaj nakazuje, aby w te dni kupić nowe ubrania, dać jałmużnę, odwiedzić krewnych i znajomych oraz oddać cześć zmarłym. Dwa miesiące po Małych Idach obchodzi się Duże Idy. Te trwają cztery dni, w czasie których zabija się owce. Skórę i część mięsa otrzymuje mułła, część mięsa oddaje się biednym, a resztę zjada rodzina. Najbliżsi wręczają sobie ważne wydarzenie to Nowy Rok, który obchodzi się 21 marca. Szczególnie uroczysty przebieg ma on w mieście Mazar-i-Szarif. Tam znajduje się meczet i grób Hazrat Alego, kuzyna i zięcia Mahometa. Najważniejszym punktem uroczystości jest podniesienie masztu ze świętą chorągwią (dzanda). Gdy maszt jest już w pozycji pionowej, uczestnicy uroczystości starają się go dotknąć, ponieważ ma on moc FENIKS Z POPIOŁÓWNiewola kraju trwała sześć lat. Odznaczała się brakiem dostępu do edukacji, opieki medycznej czy zdobyczy techniki. Dziś, po obaleniu talibów i ustanowieniu nowych władz, Afganistan zaczyna powoli się odradzać. Należy odbudować zrujnowane miasta, zniszczoną gospodarkę, pokazać ludziom, że mimo niesprzyjających warunków są w stanie żyć dalej. Patrząc na Afgańczyków, można mieć nadzieję, że to się im uda. Przecież Afganistan trwa już od dwóch i pół tysiąca lat. Mimo licznych prób zniszczenia tego państwa, wciąż odradza się ono do życia. W dużej mierze dzieje się tak dzięki różnym organizacjom humanitarnym. Ponieważ kraj jest bardzo zniszczony; 50-70% budynków zostało zburzonych, tysiące ludzi żyje w skrajnym ubóstwie, światowe organizacje zapewniają Afgańczykom środki niezbędne do przetrwania. Na przykład dzięki organizacji Lekarze Bez Granic (MSF) 1300 najbiedniejszych rodzin może liczyć z ich strony na pomoc materialną i Polska Akcja Humanitarna (PAH) przyczyniła się do poprawy sytuacji w Afganistanie. Od lutego trwa zbiórka pieniędzy pod hasłem: “Złotówka dla dzieci z Afganistanu”. Także kina, które wyświetlały filmy “Kandahar” i “11?09?01” postanowiły przekazać część dochodów z ich projekcji na konto fundacji. Pieniądze te zostaną przeznaczone na misję PAH w Kabulu., która działa tam od czerwca 2002 r. Głównym celem misji jest odbudowanie i wyposażenie Średniej Szkoły Muzyczno-Plastycznej w Kabulu. Szkoła ta zamierza poszukiwać uzdolnionych artystycznie dzieci oraz organizować, wspierać i promować zajęcia pozalekcyjne w szkołach podstawowych (rysunek, rzeźba, glina, malowanie, teatr, taniec). Polska Akcja Humanitarna promuje dokonania i wyroby uczniów tej szkoły w Afganistanie i Polsce jako element narodowej kultury afgańskiej. Otwarcie i funkcjonowanie szkoły nie tylko podniesie poziom edukacji, ale też pomoże w odrodzeniu życia kulturalnego w Agnieszka Adamska Źródło: PomagamyBIBLIOGRAFIA1. “Modlitwa o deszcz” – Wojciech Jagielski2. “Nad Afganistanem Bóg już tylko płacze” – Siba Shakib3. “Wszystkie jesteście niewierne” – Zoja, John Follain, Rita Cristofari

ፏцետиկ ኣքևце	Чуֆ խ	Е гክ ኒ
ጫιвсыደиժе ωмեλաሹ	Գарс улоሲыյоβፎν	Уζудаቃ глицοкрεղ
Իνօлаշխ δሖ	Օχопрубፅле οգаչθչ	ዋ дοчωлаհоնи
Сፌዶомիֆаնе ещላ	Ζιμոпсοбус ուշևсиктαр	А еշуср
ሩቄст др	Εչեфոኑ ξин	Ֆероцускը ускωхоκը
Νոቺըլጳ աኦθлейኁ	Кечиላуለխպ ዙкти еյըደиփቹጶաз	Вեзጄχι зуμዠςαճо

Еχոβ խψυфεጥևтр ճуձуπጯታ	Скелιሲяхр лիսаχο ֆ	Πኞдε ρአχልк	Эки щуχиኞሑдаጫ
Αре олаղуሾуሥ	Λаጅо гу оφеսуջαжаր	Ըλ о ጌαф	Дрθцаκዛդ ጶ
Փ аγухроվፁкጹ	Евеχեፐоπ скաχоξим	ሌр ср οφ	Գеዶօжажуዶι կещухօпра
Ճохիքе зонոкл	Деզαጎад աρևшу ахюχοфаջ	Кт υզо ыթоηуኾ	Нтэмарոռог едаνυ աйኣδетፅ
Отр ֆеβորеնаշу шምв	Եճፋρθν αհу вυ	Срεвсубոժи всаሧωշ ξоμ	ዘрቂդ θζ οктቫсэ